Gebelik ve doğum süreci, anne ve baba adayları için hem fiziksel hem de duygusal açıdan önemli bir deneyimdir. Bu süreçte, ağrıyı yönetmek ve rahatlamayı sağlamak için doğum pozisyonları, masaj, hipnoz meditasyon, hayal kurma, görselleştirme, sosyal destek grupları, gevşeme teknikleri gibi nonfarmakolojik yöntemler kullanılır. Bu teknikler öğrenmeyi, anne-baba adaylarını bilinçlendirerek doğuma ve ebeveynliğe daha hazır hale getirmeyi amaçlamaktadır. Sağlıklı aile dinamikleri ve çocuk gelişimi için bireyleri ve çiftleri ebeveynliğe geçişe hazırlamak önemlidir. Ebeveynliğe hazırlık programları, ebeveynlerin kendine güven, dayanıklılık ve başa çıkma mekanizmaları geliştirmesine yardımcı olabilir. Nonfarmakalojik yöntemler ile anne ve fetüs sağlığını korumak, doğum korkusunu ve stresini en aza indirmek, doğum süresini kısaltmak, doğum da rahatlığı, memnuniyeti üst düzeye çıkarmak ve en iyi doğum deneyimi sunmak hedeflenmektedir. Bu hedeflere ulaşmada kullanılan yöntemlerden biri de odaklanma tekniği olup, nonfarmakolojik yaklaşımlar arasında önemli bir yere sahiptir. Odaklanma için çeşitli teknikler kullanılabilir. Bu teknikler, doğumda ağrıyı en aza indirmek, ebeveyn olmanın getirdiği kaygı stresi en aza indirmek, kadını nonfarmakolojik yöntemler ile doğum eylemine odaklanmasını sağlamak, doğum eyleminin daha olumlu ve konforlu bir deneyim olmasını destekler.

Focusing Technique In Parenting Preparation Programs: A Non-Pharmacological Approach

Ebeveynliğe Hazırlık Programlarında Odaklanma Tekniği: Nonfarmakolojik Bir Yaklaşım

Amaç: Bu derlemede, ulusal ve uluslararası düzeyde son 20 yılda anne, bebek ve çocuk ölüm oranlarındaki değişimi incelemek amaçlanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü, UNICEF, Birleşmiş Milletler ve Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı son yirmi yıllı içeren verilerine dayanarak, küresel ve Türkiye özelindeki anne, bebek ve çocuk ölüm oranları değerlendirilmiştir. Bulgular: Küresel olarak, 2000-2020 yılları arasında anne ölüm oranları %34 azalarak 100.000 canlı doğumda 339’dan 223’e gerilemiştir. Bebek ölüm oranları da aynı dönemde %52,83 azalmıştır. Türkiye’de ise 2000 yılında 1000 canlı doğumda 31 olan bebek ölüm oranı, 2021 yılında 8’e düşmüştür. Tartışma: Anne-bebek-çocuk sağlığına yönelik ölümler, özellikle gelişmekte olan ülkelerde coğrafi ve sosyodemografik farklılıklar nedeniyle daha yüksek düzeydedir. Bu nedenle, sağlık politikalarında koruyucu sağlık hizmetlerine odaklanılması ve eşitsizliklerin giderilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ebelerin liderliğindeki birinci basamak sağlık hizmetlerinin yaygınlaştırılması, anne ve çocuk sağlığını iyileştirmede önemli bir çözüm olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, anne-bebek-çocuk ölümlerini azaltmada koruyucu sağlık hizmetlerine yatırım yapılması, eşitsizliklerin giderilmesi ve kaliteli obstetrik bakımın sunulması gerekmektedir.

National and International Infant, Maternal and Child Mortality Rates Over a Twenty-Year Period

Ulusal ve Uluslararası Anne, Bebek ve Çocuk  Ölüm Oranlarının Yirmi Yıllık Değişimi

Amaç: Bu bibliyometrik analizin amacı, son on yıl içinde Türkiye’nin endodonti alanındaki mikrobiyoloji ile ilişkili araştırmalara katkısını değerlendirmek; yayın eğilimlerini, etkili dergileri, kurumları, yazarları ve öne çıkan araştırma temalarını ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntemler: Yayınlar, endodonti ve mikrobiyoloji ile ilişkili anahtar kelimeleri birleştiren kapsamlı bir konu temelli arama stratejisi kullanılarak Web of Science Core Collection veri tabanından elde edilmiştir. Analize, 2014–2024 yılları arasında yayımlanmış ve en az bir yazarı Türkiye’deki bir kuruma bağlı olan makaleler dahil edilmiştir. Toplam 1.022 yayın bibliyometrik değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Atıf analizleri ve ağ görselleştirmeleri VOSviewer yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Türkiye, çalışma döneminde mikrobiyoloji ile ilişkili endodontik araştırmalarda küresel bilimsel üretimin %5,22’sini oluşturarak 136 ülke arasında yedinci sırada yer almıştır. Hacettepe Üniversitesi, 94 yayın ile en üretken kurum olarak belirlenmiştir. Journal of Endodontics, toplam 2.721 atıf alan 110 makale ile en fazla yayının yapıldığı dergi olmuştur. Anahtar kelime analizi sonucunda en sık kullanılan terimlerin ‘endodonti, apikal periodontitis, retreatment, postoperatif ağrı ve kanal tedavisi’ olduğu saptanmış; bu durum mikrobiyolojik faktörler ile klinik endodontik sonuçlar arasındaki yakın etkileşimi yansıtmıştır. Sonuç: Bu bibliyometrik analiz, Türkiye’nin mikrobiyoloji ile ilişkili endodontik araştırmalara olan önemli katkısını ortaya koymakta ve mikrobiyolojik kavramların endodontik pratiğin klinik ve prosedürel yönleriyle yakından ilişkili olduğu alanın disiplinler arası doğasını vurgulamaktadır. Elde edilen bulgular, araştırma eğilimlerine ilişkin kapsamlı bir bakış sunmakta ve endodontik hastalıklar ile tedavi sonuçlarının mikrobiyolojik boyutlarına odaklanan gelecekteki çalışmalara yol gösterici nitelik taşımaktadır

Bibliometric Analysis of Turkey’s Contribution to Microbiology-Related  Research in Endodontics Over the Last Decade

Son On Yılda Türkiye’nin Endodonti Alanında Mikrobiyoloji ile  İlişkili Araştırmalara Katkısının Bibliyometrik Analizi

Bu çalışma, optisyenlik müesseselerinde iş sağlığı ve güvenliği (İSG) risklerini belirlemek ve değerlendirmek amacıyla Fine Kinney ve Hata Türü ve Etkileri Analizi (FMEA) yöntemlerinin karşılaştırmalı uygulanabilirliğini incelemektedir. Araştırma, İstanbul’da faaliyet gösteren optisyenlik işletmelerinde yürütülmüş, saha gözlemleri ve çalışan görüşleriyle desteklenmiştir. Bulgular, her iki yöntemin de risklerin sistematik biçimde analiz edilmesinde etkili olduğunu göstermektedir. Fine-Kinney yöntemi risklerin nicel olarak puanlanmasında pratik bir yaklaşım sunarken, FMEA yöntemi hata türlerinin ve önceliklerinin belirlenmesinde daha ayrıntılı bir değerlendirme sağlamaktadır. Çalışmada, optisyenlik müesseselerinde en yaygın risklerin fiziksel faktörlerden (aydınlatma, gürültü, sıcaklık, ergonomi) kaynaklandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, çalışma ortamlarının küçük kapalı alanlardan oluşması nedeniyle havalandırma ve aydınlatma koşullarının İSG performansını doğrudan etkilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak, Fine-Kinney yöntemi hızlı ve pratik risk önceliklendirmesi için uygun görülürken, FMEA yöntemi daha derinlemesine analiz gerektiren durumlar için tamamlayıcı bir araç olarak değerlendirilmektedir. İki yöntemin birlikte kullanımı, optisyenlik müesseselerinde güvenli çalışma koşullarının geliştirilmesi için bütüncül bir yaklaşım sunmakta ve sektörün İSG yönetim sistemlerinin iyileştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Comparative Analysis of Occupational Health and Safety Risks in Optician Establishments:  Applicability of the Fine-Kinney and FMEA Methods

Optisyenlik Müesseselerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Karşılaştırmalı  Analizi: Fine-Kinney ve FMEA Yöntemlerinin Uygulanabilirliği

Bu araştırma, 3-6 yaş aralığındaki çocukların ebeveynlerinin medya okuryazarlığı düzeylerinin, çocukların alıcı dil becerileri ve sosyal-duygusal gelişimleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Maltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı anaokullarında öğrenim gören 121 çocuk ile anne ve babaları oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, çocuklara “Peabody Resim-Kelime Testi”, ebeveynlere ise “Ebeveyn Medya Okuryazarlık Ölçeği” ve “Devereux Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı (DECA-P2)” uygulanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüş; elde edilen veriler betimsel istatistikler ve istatistiksel analiz yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular, ebeveynlerin medya okuryazarlığı düzeylerindeki artışın, çocukların hem alıcı dil becerileri hem de sosyal-duygusal gelişimleri ile anlamlı ve pozitif yönde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, bilinçsiz ve kontrolsüz medya maruziyetinin çocukların gelişimini olumsuz etkileyebileceği, ancak ebeveynlerin medya içeriklerini seçme, değerlendirme ve süreyi yönetme konularında bilinçli bir yaklaşım benimsemelerinin bu olumsuz etkileri azaltabileceği belirlenmiştir. Sonuç olarak, ebeveyn medya okuryazarlığı eğitiminin yaygınlaştırılması, çocukların sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesinde önemli bir strateji olarak önerilmektedir.

An Examination of the Relationship Between Parents’ Media Literacy Levels and the Receptive Language  Skills and Socio-Emotional Abilities of Children Aged 36-72 Months

36-72 Aylık Çocuğu Olan Ebeveynlerin Medya Okuryazarlığı Düzeyleri İle  Çocuklarının Alıcı Dil ve Sosyal Duygusal Becerileri Arasındaki  İlişkinin İncelenmesi

Amaç : Bu çalışma, pandemi sırasında yüksek riskli meslek grubu olan Türkiye’nin orta kesiminde yer alan Konya’da çeşitli ortamlarda görev yapan diş hekimlerinin COVID-19 algılarını araştırmaktadır. Devam eden pandemi sürecinde onların tutum ve davranışlarını keşfetmeyi amaçladık. Materyal ve metod: Anket yapılarak elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kolmogorov Smirnov testi ile verilerin dağılımının normal dağıldığı görülmektedir. Bulgular: Ankete Konya’daki çeşitli kurumlardan 302 diş hekimi katılmıştır. Katılımcıların yarısından fazlası (%51,7) bilgilendirme konferanslarına katıldığını bildirdi ve önemli bir çoğunluk (%65,9) COVID-19 hakkında iyi bilgi sahibi olduğunu hissetti. Doktora derecesine sahip dişhekimlerinin mesleklerini (%50,3) lisans derecesine sahip dişhekimlerine (%62,3) göre daha az riskli olarak algılamaları dikkat çekicidir. Kamu kliniği dişhekimleri arasında (%56,2) COVID-19 önleyici tedbirlerin etkinliğine ilişkin belirsizlik, özel kliniklerdekilere (%31,9) kıyasla daha yüksekti. Diş hekimlerinin önemli bir kısmı COVID-19 testi yaptırdığını, %43,7’sinin negatif sonuç aldığını ve %23,5’inin testinin pozitif çıktığını bildirdi. Tartışma: Diş sağlığı sektöründe sürekli dikkatin gerekliliğini vurguluyoruz. Pandeminin etkisi azalırken hem halkın hem de sağlık çalışanlarının ilgisinde azalma var. Sağlık çalışanlarının önlemleri ihmal etmesi, hizmet alıcılarında rehavete neden olabilir. Diş hekimlerinin bulaşıcı hastalıklara ilişkin en yüksek mesleki riskle karşı karşıya olduğu göz önüne alındığında, kendilerini ve çalışanlarını koruma konusunda önemli bir sorumluluğa sahiptirler. Bu sorumluluk yalnızca bireysel tercihlere dayanmamalı; bunun yerine ağız ve diş sağlığı hizmetlerine yönelik iyi tasarlanmış standart ve kriterlerin uygulanması ve sürekli izlenmesi gerekmektedir. Kullanılan istatistiksel analizler: Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (Ortalama, Standart sapma, frekans, oran) kullanılmıştır. Kategorik verilerin değerlendirilmesinde ise Ki-Kare testi kullanılmıştır ve anlamlılık bütün değerler için p&lt;0,05 düzeylerinde değerlendirilmiştir. Sonuç: Çalışmamız, Konya›daki diş hekimlerinin çoğunun COVID-19 semptomları, bulaşma yolları, koruyucu önlemler ve diş tedavileri sırasındaki teknik öneriler konusunda iyi bilgi sahibi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu farkındalık tutum ve davranışlarına yansır. Özellikle katılımcıların yaklaşık dörtte birinin COVID-19 testi pozitif çıktı; bu da diş hekimlerinin işyerlerinde karşı karşıya kaldığı devam eden riskin altını çiziyor. Ankete katılanların çoğunluğu iş yerinde COVID 19’a yakalanma konusundaki endişelerini dile getiriyor ve bu da diş hekimliği mesleğinde güvenlik önlemlerine sarsılmaz bir şekilde uyma ihtiyacını güçlendiriyor.

Dentists’ Perception of Covid-19 and Attitudes and Behaviors to Prevent it:  The Case of Konya

Dentists’ Perception of Covid-19 and Attitudes and Behaviors to Prevent it: The Case of Konya

Bütüncül bakım, bireyi fiziksel, psikolojik, sosyal ve ruhsal boyutlarıyla bir bütün olarak ele alarak sağlık hizmetlerini tüm yönlerin etkileşimiyle değerlendiren bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımın temeli, Jan Christian Smuts’un “holizm” kavramına dayanmakta ve bireyin sağlığını sadece fiziksel değil, tüm yönleriyle ele almayı savunmaktadır. Bütüncül bakım, birey merkezlilik, kişiselleştirilmiş bakım, empati ve bütüncül değerlendirme ilkeleri üzerine kuruludur. Neuman’ın Sistemler Modeli ise, bireyi çevresiyle etkileşim içinde bir sistem olarak ele alırken, stres yönetimi ve iyilik hali üzerine odaklanmaktadır. Gebelikte bu yaklaşım, nefes egzersizleri, meditasyon, mindfulness, yoga, haptonomi, müzik terapisi, sanat terapisi ve ifade edici yazma gibi yöntemlerle maternal ve fetal sağlığı destekleyip stres, kaygı gibi duygusal durumları azaltmaya yardımcı olmaktadır. Ebelik bakımında bütüncül bakım uygulamaları, gebelik sürecinde maternal ve fetal sağlığı korumak ve geliştirmek için önemli bir rol oynamaktadır. Bu uygulamalar, gebelerin fizyolojik ve psikolojik ihtiyaçlarını destekleyerek gebelik sürecini daha sağlıklı ve bilinçli bir şekilde deneyimlemelerine olanak tanır. Aynı zamanda gebenin bilinçlenmesini sağlayarak stresle baş etme yöntemlerini öğrenmesine, doğum korkusunu daha etkili bir şekilde yönetmesine, maternal bağlanmanın artmasına, sosyal destek mekanizmalarını güçlendirmesine ve ebe-gebe iletişimini pekiştirmesine yardımcı olur. Bütüncül bakım anlayışı, gebelik ve doğum süreçlerinde hem fizyolojik hem de duygusal iyileşmeyi sağlarken, ebelik bakımının temelinde bireyin tüm boyutlarıyla ele alınmasının gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu derlemede, gebelere yönelik Neuman sistemler modeline dayılı bütüncül ebelik bakım yaklaşım ve uygulamaları incelenerek, doğum ekibi içerisinde yer alan sağlık profesyonellerine rehberlik edecek bir perspektif sunulması amaçlanmıştır.

Holistic Midwifery Care Practices Based on the Neuman Systems Model During Pregnancy

Gebelik Sürecinde Neuman Sistemler Modeline Dayalı Bütüncül Ebelik Bakım Uygulamaları

Tüm dünyada COVID-19 salgını, başta özel gereksinimli bireyler olmak üzere dezavantajlı grupların karşılaştığı sağlık, eğitim, sosyal hizmetler ve diğer yaşamsal alanlardaki hizmetlere erişim konusundaki sorunları ve sosyal eşitsizlikleri daha belirgin hale getirmiştir. Bu araştırma, COVİD-19 pandemisinin 2-4 yaş arasındaki özel gereksinimli çocukların tanılama ve erken müdahale süreçlerine etkisinin anne görüşlerine dayalı olarak incelenmesi amacıyla yapılmış, nitel desende olgubilim araştırmasıdır. Çalışma grubunu pandemi döneminde tanı alan, 2-4 yaş arası 15 özel gereksinimli çocuğun annesi oluşturmaktadır. Araştırmada bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Annelerle yapılan görüşmelerden elde edilen veriler alıntılarla sunulmaktadır. Araştırmada annelerin pandemi sürecinde hastaneye gitmekten çekince duyduğunu (n=12) ve randevu almakta zorluk yaşadıklarını (n=4), ekonomik güçlüklerle karşılaştıklarını (n=3) ifade ettiği görülmektedir. Tanılama sürecini kolaylaştıran etmenlerin önceki yaşantılar ve deneyimler (n=8) olduğu, zorlaştıran etmenlerin hastaneye ilişkin etmenler (n=9), ailenin yaşadığı duygular (n=6), aile bireyleri ile ilişkili etmenler (n=5) ve ekonomik güçlükler (n=3) olduğu görülmektedir. Annelerin uzmanlara ve hizmetlere erişim hakkındaki görüşleri incelendiğinde yaşanılan ilçedeki yetersizlikler (n=7) ve randevu almadaki güçlükler (n=6) dikkati çekmektedir. Pandeminin aile üzerindeki sosyal, duygusal, ekonomik etkilerinin özel gereksinimli çocukların erken müdahale sürecini etkilediği (n=10), özel eğitim (n=7) ve hastanelerde (n=5) sunulan destek ve rehabilitasyon hizmetlerine erişimi, sosyalleşme ve okulöncesi eğitim sürecini (n=5) etkilediği bildirilmiştir. Anneler özel eğitim hizmetlerinin kesintisiz ve arttırılarak sürdürülmesini (n=13), ailelerin desteklenmesini (n=5) önermiştir. Pandemi sürecinde eğitim kurumlarının kapatılmasının başvurulacak son önlem olması ve açılmasının ise öncelikli olması (n=10) annelerin çoğunluğunun ortak görüşüdür. Çocuklar için Özel Gereksinim Rapor (ÇÖZGER) sürelerinin uzatılması kararının (n=5) anneler tarafından olumlu olarak değerlendirildiği bildirilmiştir. Araştırmada ilgili kurumlar, uzmanlar ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Investigating the Impact of the COVID-19 Pandemic on the Diagnosis and Early Intervention Processes  for Special Needs Children Aged 2-4 Based on Maternal Views

Covid-19 Pandemisinin 2-4 Yaş Özel Gereksinimli Çocukların Tanı ve Erken  Müdahale Süreçlerine Etkisinin Anne Görüşlerine Dayalı Olarak İncelenmesi

Bu çalışmanın amacı Türkiye’de 2000-2024 yılları arasındaki çocuk gelişimi alanına yönelik lisansüstü tezlerin incelenmesidir. Bu amaçla YÖKTEZ veri tabanı kullanılmıştır. Gelişmiş tarama seçeneğinde sadece tez başlığında olmak üzere “çocuk” ve “çocuk gelişimi” anahtar kelimeleri kullanılarak, kriterleri karşılayan 46 çalışma incelenmiştir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden dokuman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Anahtar kelimeler kullanılarak ulaşılan lisansüstü tezler; yılı, türü, hedef kitlesi, deseni ve anabilim dalına göre betimsel olarak incelenerek grafik ve tablolar ile gösterilmiştir. Ayrıca elde edilen tezler içerik olarak da incelenmiş, tezlerdeki anahtar kelimeler ile kelime bulutu oluşturulmuş ve çalışmada sunulmuştur. Bu çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, çocuk gelişimi alanında yapılan akademik araştırmaların günümüze yaklaştıkça artış gösterdiği, büyük ölçüde betimsel yöntemlere dayandığı, doktora düzeyindeki tezlerin az olduğu ve çalışmaların en çok erken çocukluk dönemi ile çocuk gelişimciler üzerine yoğunlaştığı görülmüştür. Ayrıca, disiplinler arası çalışmaların varlığı dikkat çekmekte, ancak bebeklik ve ergenlik dönemine yönelik çalışmaların yetersiz olduğu görülmektedir.

Examination of Postgraduate Theses in the Field of Child Development in Turkey between 2000 - 2024

Türkiye’de 2000-2024 Yılları Arasında Çocuk Gelişimi Alanına Yönelik Yapılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Bu çalışma, fiziksel engelli çocuklarda ergonomik müdahale ve Leap Motion kullanılarak zenginleştirilmiş teknolojik temelli ergoterapi müdahalesinin çocukların fonksiyonel bağımsızlıkları, aktivite performansları ve el fonksiyonları üzerindeki etkilerini ve bakım veren yükü üzerindeki yansımalarını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya fiziksel engele sahip 5-12 yaş aralığında toplam 25 çocuk dahil edildi. Çalışma grupları randomize edildi. Müdahale grubunda teknoloji temelli ergoterapi müdahalesi 6 hafta, haftada 2 ve toplam 12 seans uygulandı. Veri toplama araçları olarak fiziksel engelli çocuklara Fonksiyonel Pediatrik Bağımsızlık Ölçeği (WeeFIM), Kanada Aktivite Performans Ölçütü (KAPÖ) ve Jebsen Taylor El Fonksiyon Testi uygulandı. Bakım verenlere ise Zarit Bakıcı Yük Ölçeği (ZBYÖ) ve Kısa Form-36 (KF-36) uygulandı. Kontrol grubunda, müdahale grubuna uygulanan veri toplama araçları ile ilk değerlendirme ve 6 hafta sonra son değerlendirme alındı. Bireylerin müdahale sonrası aktivite performansını değerlendiren KAPÖ’den ve fonksiyonel bağımsızlığını değerlendiren WeeFIM’den elde edilen verilerde anlamlı fark bulundu (p0,05). Çalışmada bireylerin aktivite performansı, fonksiyonel bağımsızlığı ve bakım verenin yaşam kalitesi artmış olup, bakım yükü azalmıştır. Fiziksel engelli çocukların rehabilitasyon sürecinde teknoloji temelli ergoterapi uygulamalarının fonksiyonel bağımsızlık ve el becerileri üzerinde anlamlı katkılar sağladığı bilinmektedir, ancak bu yaklaşımların etkinliğini ortaya koyacak daha fazla sayıda kapsamlı çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Examining the Effects of Leap Motion Assisted Games and Ergonomic Interventions  on the Caregivers in Children with Physical Disabilities

Fiziksel Engelli Çocuklarda Leap Motion Destekli Oyunların ve Ergonomik  Müdahalelerin Bakım Veren Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

Introduction: Disasters are situations that seriously threaten public health and require urgent intervention. In these processes, the role of healthcare personnel is critical, and effective interventions are directly life-saving. The self-efficacy demonstrated by healthcare personnel in disaster response is closely related to individual skills as well as professional experience and educational background. Therefore, determining the self-efficacy levels of healthcare workers who served in disasters is important for improving future disaster management processes. Purpose: The aim of this research is to determine the disaster response self-efficacy levels of healthcare personnel who have served in disasters. T he study was conducted with the purpose of enabling volunteer healthcare workers, who may take part in future disasters, to respond more effectively and to provide higher-quality services at both national and international levels. Findings: The research was carried out using a survey model; during the data collection process, the “Disaster Response Self-Efficacy Scale (DRSES)” and a “Socio-demographic Data Form” developed by the researcher were used. The findings revealed that professional boundaries defined the field duties of medical doctors, nurses, and health technicians/officers actively serving in disasters. In addition, it was determined that self-efficacy levels increased with age and professional experience. The study also found that the educational background of healthcare personnel was a significant determinant depending on their role during the disaster process. Conclusion: The results of the study showed that the disaster response self-efficacy levels of healthcare personnel were influenced by age, experience, and education. Accordingly, it is emphasized that regularly repeating pre-disaster training is a critical factor in strengthening the intervention skills of healthcare workers. Expanding regular and practical training programs will improve the quality of healthcare services provided during disasters.

Giriş: Afetler, toplum sağlığını ciddi biçimde tehdit eden ve acil müdahale gerektiren durumlardır. Bu süreçlerde sağlık personelinin rolü kritik olup, etkin müdahaleler doğrudan hayat kurtarıcı nitelik taşımaktadır. Sağlık personelinin afetlere müdahalede göstereceği öz yeterlilik, hem bireysel beceriler hem de mesleki deneyim ve eğitim düzeyi ile yakından ilişkilidir. Bu nedenle afetlerde görev alan sağlık çalışanlarının öz yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi, gelecekteki afet yönetim süreçlerinin iyileştirilmesi açısından önemlidir. Amaç: Bu araştırmanın amacı, afetlerde görev yapmış sağlık personelinin afete müdahale öz yeterlilik düzeylerini belirlemektir. Çalışma, gelecekte yaşanabilecek afetlerde görev alacak gönüllü sağlık personelinin afetlere daha etkin müdahale edebilmesi ve ulusal/ uluslararası düzeyde daha kaliteli hizmet sunabilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırma, tarama modeli kullanılarak yürütülmüş; veri toplama sürecinde “Afete Müdahale Öz-yeterlilik Ölçeği (AMÖYÖ)” ve araştırmacı tarafından geliştirilen “Sosyo-demografik Veri Formu” kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, afetlerde aktif görev alan hekim, hemşire ve sağlık teknikeri/memuru gibi meslek gruplarının sahadaki görevlerinin mesleki sınırlarla belirlendiğini ortaya koymuştur. Ayrıca yaş ve mesleki deneyim arttıkça öz yeterlilik düzeylerinin yükseldiği belirlenmiştir. Sağlık personelinin afet sürecindeki rolüne göre eğitim düzeyinin de önemli bir belirleyici olduğu saptanmıştır. Sonuç: Araştırma sonucunda, sağlık personelinin afete müdahale öz yeterlilik düzeylerinin; yaş, deneyim ve eğitim faktörlerinden etkilendiği görülmüştür. Bu doğrultuda afet öncesi verilen eğitimlerin düzenli aralıklarla tekrarlanmasının, sağlık çalışanlarının müdahale becerilerini güçlendirmede kritik bir unsur olduğu vurgulanmaktadır. Düzenli ve uygulamalı eğitim programlarının yaygınlaştırılması, afetlerde sunulacak sağlık hizmetlerinin niteliğini artıracaktır.

Determining the Disaster Response Self-Efficacy Levels of Healthcare Personnel Who Served in Disasters

Afetlerde Görev Yapmış Sağlık Personelinin Afete Müdahale Öz Yeterlilik Düzeylerinin Belirlenmesi

Tıbbi hataların bildirilmesi hasta güvenliğinin sağlanması yolunda önemli bir adımdır. Bu çalışmanın amacı bir vakıf üniversitesi hastanesinde hata bildirimlerinin elektronik ortamda yapılmasını takip eden zaman içerisinde yer alan pandemi öncesi ve erken pandemi döneminin karşılaştırmasını yapmaktır. Çalışmanın yapıldığı dönemlere ait veriler retrospektif olarak elektronik kalite yönetim sistemi üzerinden elde edilmiştir. Araştırmada pandemi öncesi (2017-2019) ve erken pandemi dönemi (2020-2022) olarak nitelendirilen iki farklı grup altında yıllık verilerin ortalaması dikkate alınarak değerlendirme yapılmıştır. Bu kapsamda her iki grup için oran hesaplaması yapılarak dönemsel karşılaştırmalar yapılmıştır. Elektronik sisteme geçiş sonrasında dijitalleşmenin katkısı sayesinde bildirim sayılarının %49’luk oranda arttığı görülmüştür. Elektronik kalite yönetim sistemine geçiş ile beraber 30 adet Kök Neden Analizi yapılmış ve 30.372 sayfa kâğıt israfı önlenmiştir. Güvenlik Raporlama Sistemi bildirimlerinin elektronik kalite yönetim sistemi üzerinden yapılmasının; tıbbi hataların azaltılması için iyileştirilecek alanlara ulaşım imkânı verdiği, kâğıt kullanımını yok ettiği için çevreci yaklaşımın ve maliyet verimliliğinin sağlandığı sonucuna varılmıştır. Dönemler arası karşılaştırmada niceliksel olarak her bir olay türünde artış görülmektedir. Birimlere göre hata oranlarında Pandemi Öncesi ile Erken Pandemi Dönemini karşılaştırıldığında niceliksel olarak en fazla artış yatan hasta katlarında olmuştur. Gerçekleştirilen analizler sonucunda bildirim yapan meslek grubunda özellikle hemşirelik hizmetlerinin öne çıktığı tespit edilmiştir. Pandemi Öncesi ile Erken Pandemi Dönemini karşılaştırdığımızda hasar skoruna göre advers hata bildiriminin ramak kala hata bildiriminden niceliksel olarak daha az olduğu sonucuna varılmıştır. Nihai olarak hasta güvenliğinin hedefinde elektronik bildirim sistemlerinin kullanımının yaygınlaştırılması ve özellikle hemşirelik hizmetlerinin bu süreçteki rolünün güçlendirilmesi önerilmektedir.

Comparison of Pre-Pandemic and Early Pandemic Period in the Electronic Transformation Process in Security Reporting Systems: The Case of a Foundation University Hospital Application

Güvenlik Raporlama Sistemlerindeki Elektronik Dönüşüm Sürecinde Pandemi Öncesi ve Erken Pandemi Dönemi Karşılaştırılması: Bir Vakıf Üniversite Hastanesi Uygulaması Örneği

Gebelik, anne ve fetüs arasındaki hassas bir dengeyi ifade eder ve maternal yaşam tarzı her iki bireyin sağlığı için kritik öneme sahiptir. Bu derlemede, gebelik süresince kafein alımının maternal ve fetal sağlığa etkileri, literatür taraması yöntemiyle değerlendirilmiştir. Kafeinin gebelik sırasında eliminasyon süresinin uzaması, kan-beyin bariyeri ve plasentayı aşarak fetüsü doğrudan etkilediği bilinmektedir. Bu durum, fetüs üzerinde biyolojik ve metabolik değişikliklere yol açabilir. Literatür, kafein tüketiminin fetal ve postnatal gelişim geriliği, düşük doğum ağırlığı, intrauterin büyüme geriliği, beyin gelişiminde yavaşlama ve nöral tüp defektleri gibi sorunlarla ilişkilendirilebileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, kafein tüketiminin olumsuz etkilerine ilişkin yapılan çalışmaların sonuçları, kullanılan metodolojiler ve çalışılan popülasyonlar arasındaki farklılıklar nedeniyle çeşitlilik göstermektedir. Gebelik döneminde kafein tüketiminin etkilerini anlamak, anne ve fetüs sağlığını korumak için kritik öneme sahiptir. Literatür bulgularına dayanarak, gebelik sırasında kafein tüketiminin 200-300 mg/gün ile sınırlandırılması önerilmektedir. Bu derleme, gebelik döneminde kafein tüketiminin anne sağlığı, fetal gelişim ve maternal-fetal sağlık üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır.

Caffeine Consumption During Pregnancy

Gebelikte Kafein Tüketimi

Bu araştırmanın amacı; Özgül öğrenme güçlüğü risk grubunda bulunan çocuklarda Ergoterapi eğitiminin görsel algı üzerindeki etkinliğini incelemektir. 

Bu çalışmada öncelikle Özgül Öğrenme Güçlüğü Erken Belirtiler Tarama Ölçeği testi uygulanmış ve özgül öğrenme güçlüğü risk grubunda olan çocuklar belirlenmiştir. Sonrasında Özgül öğrenme güçlüğü risk grubunda olduğu belirlenen çocukların görsel algı becerilerini değerlendirmek için Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi uygulanmıştır. Araştırma 10 çocuk ile İstanbul Çekmeköy Özel Değişim Akademi Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde yürütülmüştür. Çalışmaya yaşları 4 ile 6 arasında olan 5 kız 5 erkek çocuk katılmıştır. Çalışmaya katılan çocukların ikincil tanısı bulunmamaktadır.

Ergoterapi eğitim programının Özgül öğrenme güçlüğü risk grubunda bulunan çocuklardaki görsel algı problemlerine etkisini incelemek için araştırmacı tarafından kişi merkezli müdahale programı oluşturulmuştur. Müdahale programıyla görsel algı becerileri, psikomotor beceriler, algısal beceriler, günlük yaşam aktiviteleri vb. alanlar desteklenmiştir. Program altı hafta sürdürülmüştür. Uygulama bittikten sonra veri toplama aracı olan Frostig Gelişimsel Görsel Algı Testi son test olarak uygulanmıştır.

Çalışma grubunda desteklenen alanlarla ilgili ön test ve son test puan farkları arasında son test lehine puan artışı olduğu görülmüş, 10 çocuğun ön test ve son test ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar erken çocukluk döneminde özgül öğrenme güçlüğü risk grubunda bulunan ve görsel algılama problemi yaşayan çocuklarda kişi merkezli ergoterapi eğitim programının olumlu etkisinin olduğunu desteklemektedir.

Examining The Effectiveness Of An Occupational Therapy Training Program On Visual Perception In Children At Risk For Specific Learning Disabilities: Research Article

Özgül Öğrenme Güçlüğü Risk Grubunda Bulunan Çocuklarda Ergoterapi Eğitim Programının Görsel Algı Üzerindeki Etkinliğinin İncelenmesi

Multipl Skleroz (MS) merkezi sinir sistemindeki inflamasyon ve miyelin kılıfın zararı, kaybı, aksonun hasarı ile karakterize nöroimmun bir hastalıktır. Ortaya çıkmasında, genetik, çevresel ve otoimmün faktörler etkilidir. Bu nedenle hastalığın seyri kişiler arasında farklılıklar gösterebilmektedir. Genç yaşlarda ortaya çıkması ilerleyen dönemde depresyona ve bireylerde hastalığı yönetmede çeşitli sorunlara yol açmaktadır. Öz yönetim yetkinliğinin azalması bireylerin hastalık yönetim gücünü düşürmekte, stresle baş etmede zorlanma, psikososyal gereksinimlerde artma, depresyon ve anksiyeteye yatkınlık gibi birçok soruna neden olmaktadır. Araştırma MS tanılı bireylerin öz yönetim düzeylerinin depresyon üzerindeki etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı, ilişki arayıcı tipteki araştırmaya Nisan 2023-Temmuz 2023 tarihlerinde İstanbul’da bir eğitim araştırma hastanesinde takip edilen 350 birey katıldı. Bu araştırmada hasta tanımlayıcı bilgi formu, Multiple Skleroz Öz Yönetim Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği olmak üzere üç adet veri toplama aracı kullanıldı. Çalışmaya 350 kişi katıldı. 105 (%30) kişi erkek 245 (%70) kadındı. MS tanılı bireylerde öz yönetim ve depresyon arasında anlamlı ilişki bulundu. Depresyon düzeyi artan bireylerde öz yönetim yetkinliğinin azaldığı sonucuna ulaşıldı. Bu bireylerde öz yönetimin hastalığa ilişkin özelliklerden etkilendiği sonucuna varıldı. Bireylerin sosyoekonomik durumlarının ve psikososyal gereksinimlerinin depresyon düzeylerini etkilediği sonucuna varıldı. Çalışmanın sonucunda MS tanılı bireylerin öz yönetim ve depresyon düzeylerini etkileyen risk faktörleri belirlendi. Bu bireylerde öz yönetim ve depresyonun birbirinden etkilendiği belirlendi. Bireylerin sosyodemografik özelliklerinin depresyon üzerinde etkisi olan alanlar belirlendi. Öz yönetimi etkileyen hastalık özellikleri belirlendi. Sonuçlar kullanılarak MS tanılı bireylerde öz yönetimini güçlendirip depresyonu azaltacak hemşirelik girişimlerinin planlanarak uygulanması sağlanmalıdır.

Investigation Of The Effect Of Self-Management Competence On Depression In Individuals With Multiple Sclerosis

Multiple Skleroz Tanılı Bireylerde Öz Yönetim Yetkinliği ile Depresyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Amaç: Belirli bir süre içerisinde iyileşmeyen ve genellikle tekrarlayan kronik yaralar yaşam kalitesi üzerinde önemli etkiye sahip bir sağlık sorunudur. Araştırmanın amacı, kronik yaraya sahip bireylerin yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesidir.

Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı araştırma, Ağustos 2023- Ekim 2023 tarihleri arasında İstanbul’da bir şehir hastanesinde 126 hasta ile gerçekleştirildi. Veriler, tanıtıcı bilgi formu ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Kolmogorov Smirnov testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ve Dunn çoklu karşılaştırma testi kullanıldı.

Bulgular: Kronik yara nedeniyle yara poliklinik başvuran hastaların yaşam kalitesi düşüktür. En sık görülen yara türü diyabet ile ilişkili yaralardır. Çalışmada katılımcıların yaşam kaliteleri iki alt boyutta değerlendirildi. Hastaların en yüksek yaşam kalitesi puanını mental sağlık alt boyutundan; en düşük puanı ise fiziksel rol güçlüğü alt boyutundan aldığı görüldü. Değerlendirme sonucunda fiziksel sağlık bileşenleri ile cinsiyet ve günlük yaşam aktiviteleri arasında; mental sağlık bileşenleri ile medeni durum ve gelir düzeyi arasında fark olduğu bulundu. Ayrıca hastaların yaş, meslek, yara bölgesi, birlikte yaşanılan kişi, eğitim düzeyi, çalışma durumu ve mesleği ile yaşam kalitesinin her iki bileşeni arasında fark vardı.

Sonuç: Kronik yarası olan hastaların yaşam kalitesinin düşük olduğu ve çeşitli değişkenlere göre farklılaştığı belirlendi.

Evaluatıon Of The Qualıty Of Lıfe Of Indıvıduals Wıth Chronıc Wounds

Kronik Yarası Olan Bireylerin Yaşam Kalitesinin Değerlendirmesi

This study aims to determine the level of satisfaction among patients receiving primary healthcare services and the job satisfaction levels of healthcare professionals providing these services, and to examine the relationship between them. The cross-sectional study was conducted in January 2020 in Doğanyol district of Malatya, Turkey, and involved 230 patients and 16 healthcare workers. The Turkish version of the EUROPEP scale was used to measure patient satisfaction, and the Minnesota Satisfaction Questionnaire was used to assess job satisfaction. No significant relationship was found between patients’ satisfaction levels and their gender or marital status, whereas a statistically significant association was observed between education level and satisfaction (p&lt;0.05). A significant relationship was also found between satisfaction with the delivery of healthcare services and overall patient satisfaction (p&lt;0.05). Among healthcare workers, no significant differences were found between job satisfaction and socio-demographic variables (p&gt;0.05). Furthermore, job satisfaction and patient satisfaction were not significantly correlated (p&gt;0.05). The findings suggest that patient satisfaction is a multidimensional phenomenon and cannot be explained solely by the job satisfaction of healthcare workers. Therefore, it is recommended that both patient satisfaction and job satisfaction of healthcare workers be regularly monitored in order to improve the quality and effectiveness of primary healthcare services.

Bu araştırmanın amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerinden yararlanan hastaların memnuniyet düzeyleri ile bu hizmeti sunan sağlık çalışanlarının iş doyum düzeylerini belirlemek ve bu iki değişken arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Ocak 2020’de Malatya’nın Doğanyol ilçesinde yürütülen kesitsel tipteki çalışmaya 230 hasta ve 16 sağlık çalışanı katılmıştır. Hastaların memnuniyet düzeyleri EUROPEP ölçeği, çalışanların iş doyumu ise Minnesota İş Doyum Ölçeği ile ölçülmüştür. Hastaların cinsiyet ve medeni durumları ile memnuniyet düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Eğitim düzeyi ile memnuniyet düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p&lt;0,05). Sağlık hizmeti sunumu ile hasta memnuniyeti arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p&lt;0,05). Sağlık çalışanlarının sosyo-demografik özellikleri ile iş doyumu arasında anlamlı fark yoktur (p&gt;0,05). Ayrıca iş doyumu ile hasta memnuniyeti arasında da anlamlı ilişki gözlenmemiştir (p&gt;0,05). Sonuçlar, hasta memnuniyetinin çok boyutlu bir kavram olduğunu, yalnızca iş doyumu ile açıklanamayacağını ortaya koymuştur. Bu kapsamda, sağlık hizmetlerinin kalitesinin artırılması adına hem hasta memnuniyetinin hem de çalışan iş doyumunun düzenli olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.

The Relationship Between Patient Satisfactıon And Job Satisfactıon Of Employees In Primary Health Care

Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Hasta Memnuniyeti ile Çalışanların İş Doyumu Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

The purpose of this study is to determine the effects of the pandemic on marital relationships and sexual life. This descriptive cross-sectional study was carried out between 20 November 2020 and 31 January 2021 nationwide in Turkey by using an online survey form. A “Participant Information Form” developed by the researchers by reviewing the literature was used to collect data.&nbsp; The study included 417 women with a mean age of 32.37±6.41 years and an average marriage duration of 7.84±7.07 years. It was determined that the sexual intercourse frequency of the women decreased in the COVID-19 pandemic period in comparison to before the pandemic (P&lt;0,001). Women who were separated from their spouses due to the risk of transmission, whose marital relationship and sexual life were negatively affected by COVID-19, or whose spouses had sexual problems, showed a statistically significant decrease in the frequency of sexual intercourse (p &lt; 0.05).&nbsp; Among women whose marriage was negatively affected by COVID-19, 47.3% reported changes in the frequency of sexual intercourse, 36.3% in vaginal lubrication, 31.9% in orgasm frequency, 44% in sexual satisfaction, 18.7% in pain or discomfort during intercourse, and 14.3% experienced differences in the presence of sexual problems in their spouse (p &lt; 0.05). A significant relationship was found between the effect of COVID-19 on marriage and sexual desire, with 53.8% of women whose marriage was negatively affected by COVID-19 reporting changes in sexual desire (p&lt;0,001). It was concluded that, in the COVID-19 pandemic period, the sexual intercourse frequency of the women decreased, their relationships with their spouses and sexual functions were negatively affected, and their statuses of COVID-19 affecting their marriage were related to their sexual functions.

Bu çalışmanın amacı COVID-19 pandemi sürecinin eşler arasındaki ilişki ve cinsel yaşam üzerindeki etkisini belirlemektir. Tanımlayıcı kesitsel tipte yapılan araştırma 20 Kasım 2020- 31 Ocak 2021 tarihleri arasında Türkiye genelinde online anket formu kullanılarak gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından literatür taranarak oluşturulan “Katılımcı Bilgi Formu” kullanıldı. Çalışmaya yaş ortalaması 32,37±6,41&nbsp; ve evlilik süresi 7,84±7,07 yıl olan 417 kadın katıldı.&nbsp; COVID-19 dönemi öncesi ve sonrası karşılaştırıldığında kadınların cinsel ilişki sıklığının pandemi döneminde azaldığı belirlendi. (p=0,000). COVID-19 süresince bulaş riski nedeniyle eşi ile ayrı kalan, COVID-19 nedeniyle cinsel ilişki ve evliliği olumsuz etkilenen ve COVID-19 döneminde eşinde cinsel sorunu olan kadınların cinsel ilişki sıklığı istatiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p&lt;0,05). COVID-19 sürecinde evliliği olumsuz etkilenen kadınların %47,3’ünün cinsel ilişkisinin, %36,3’ünün cinsel ilişki esnasında vajinal ıslaklık/kayganlık durumunun, %31,9’unun orgazm sıklığının, %44’ünün cinsel ilişki tatmin düzeyinin, %18,7’sinin cinsel ilişki esnasında ağrı/rahatsızlık duyma durumunun ve %14,3’ünün eşinde cinsel sorun varlığında farklılık deneyimlendiği bildirildi (p&lt;0,05). COVID-19’un evliliği etkileme durumu ile cinsel istek arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve COVID-19 sürecinde evliliği olumsuz etkilenen kadınların %53,8’inin ise cinsel isteğinde değişiklik olduğu saptandı (p=0,000). COVID-19 pandemi sürecinde kadınların cinsel ilişki sıklığının azaldığı, eşleri ile ilişkileri ile cinsel fonksiyonlarının olumsuz olarak etkilendiği ve COVID-19’un evliliği etkileme durumunun kadınların cinsel fonksiyonu ile ilişkili olduğu saptandı.

Overlooked Facts During the Pandemic: Marital Relationship and Sexual Life

Pandemi Döneminde Göz Ardı Edilen Gerçekler: Evlilik İlişkisi ve Cinsel Yaşam

The pandemic period has made it necessary to rapidly transition to distance education at all levels of education. This research was conducted to determine the opinions and experiences of university students regarding distance education. This analytical cross-sectional study was conducted between September and October 2020 with 1390 students from 13 departments of the Faculty of Health Sciences. Data were collected using the Distance Education Evaluation Form developed by the researchers. The Content Validity Ratio (CVR) calculated for the form consisting of 30 items for distance education was found to be significant at 0.72. In the study, 7,7% of the students participated in distance education via a relative's computer, 2,7% via a relative's tablet or phone, 10,4% could not attend classes synchronously, 16% experienced constant internet connection problems, and 19.7% had to retake their exams due to technical and internet problems. More than half of the students (54,2%) stated that their learning was negatively affected by audio-video interruptions, 40,8% by distraction while watching the lesson, 31,7% by prioritizing other work and activities, and 24,3% by not having mandatory attendance in class. While a quarter of the students preferred distance education, the majority (%55,7) preferred face-to-face. 53,5% of the students took courses with laboratories, 48,3% took clinical courses, 66.3% stated that laboratory practices should be done face-to-face, and 61,5% stated that clinical practices could not be given through distance education. It has been determined that not all courses in the Faculty of Health Sciences can be given via distance education, and distance education is not suitable, especially for laboratory and clinical practical courses. Therefore, it may be recommended that some supporting theoretical courses be given in a hybrid manner instead of the main courses, so that students have the opportunity to receive both face-to-face and distance education, and that institutions provide strong infrastructure support.

Pandemi dönemi, tüm eğitim kademelerinde, hızlı bir şekilde uzaktan eğitime geçişi zorunlu kılmıştır. Bu araştırma üniversite öğrencilerinin uzaktan eğitime ilişkin görüş ve deneyimlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırma, Eylül-Ekim 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde bulunan 13 bölümün 1390 öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, araştırmacılar tarafından geliştirilen Uzaktan Eğitim Değerlendirme Formu ile toplanmıştır. Uzaktan eğitime yönelik 30 maddeden oluşan bu form için hesaplanan Kapsam Geçerlilik Oranı (KGO) 0,72 ile anlamlı bulunmuştur. Uzaktan eğitime öğrencilerin %92’si evinden, %80’i kendi bilgisayarından katılım sağlarken, %7,7’si bir yakınının bilgisayarı, %2,7’i bir yakınının tableti ya da telefonundan katılım sağlamış, %10,4’ü derslere eş zamanlı (senkron) katılamamış, %16’sı sürekli internet bağlantısı sorunu yaşamış, %19.7’si teknik ve internet sorunu nedeniyle sınavlarına tekrar girmek zorunda kalmıştır. Öğrencilerin yarıdan fazlası (%54,2) ses-görüntü kopuklukları, %40,8’i dersi izlerken dikkatinin başka yöne kayması, %31,7’si başka iş ve etkinlikleri öncelik kazanması, %24,3’ü derse zorunlu katılım olmaması nedeniyle öğrenmelerinin olumsuz etkilendiğini belirtmiştir. Öğrencilerin dörtte biri tüm dersler için uzaktan eğitimi tercih ederken, çoğunluğu yüz yüze eğitimi tercih etmiştir (%55,7). Öğrencilerden %53,5’i laboratuvarlı, %48,3’ü klinik uygulamalı ders almakta olup, bunlardan %66,3’ü laboratuvar uygulamalarının yüz yüze yapılmasını, %61,5 klinik uygulamaların uzaktan eğitim ile verilemeyeceğini belirtmiştir. Sağlık Bilimleri Fakültesinde tüm derslerin uzaktan eğitim ile verilemeyeceği, özellikle laboratuvar ve klinik uygulamalı dersler için uzaktan eğitimin uygun olmadığı belirlenmiştir. Bu nedenle ana dersler yerine bazı destekleyici teorik derslerin hibrit şekilde verilerek, öğrencilerin hem yüz yüze hem uzaktan eğitim şansına sahip olmaları ve kurumların güçlü bir alt yapı desteği sağlaması önerilebilir.

Students’ Thoughts and Experiences on Distance Education

Öğrencilerin Uzaktan Eğitime Yönelik Algı, Düşünce ve Deneyimleri

Home environment plays an important role in the holistic development of children in early childhood. During this period, it is important to evaluate the home environment in which children live in order to provide them with the environment they need. The Home Observation for Measurement of the Environment (the HOME Inventory), which was developed to assess children's home environments and offers a holistic approach to the assessment of the home environment, is frequently used in studies on the subject. In this context, the present review study aims to introduce the HOME Inventory, to provide information about its psychometric properties, and to review the strengths and weaknesses of the inventory. Within the scope of the study, how and for what purposes the inventory is used is explained and national and international studies on the inventory are presented.

Erken çocukluk döneminde ev ortamı çocukların bütüncül gelişimlerinde önemli rol oynamaktadır. Bu dönemde çocukların yaşadığı ev ortamlarının değerlendirilmesi onlara ihtiyaç duydukları ortamının sunulması adına önemlidir. Konuyla ilgili çalışmalarda çocukların ev ortamlarını değerlendirmeye yönelik geliştirilen ve ev ortamının değerlendirilmesine bütüncül bir yaklaşım sunan Ev Ortamı Değerlendirme Envanteri (The Home Observation for Measurement of the Environment) sıklıkla kullanılmaktadır. Bu bağlamda mevcut derleme çalışmasının amacı; Ev Ortamı Değerlendirme Envanteri’ni tanıtmak, psikometrik özellikleri hakkında bilgi vermek ve envanterin güçlü ve zayıf yönlerini gözden geçirmektir. Çalışma kapsamında envanterin nasıl ve hangi amaçlar doğrultusunda kullanıldığı envanter ile ilgili yapılan ulusal ve uluslararası çalışmalar kapsamında incelenmiştir.&nbsp;

A Review Study on the Home Environment Assessment Inventory

Ev Ortamı Değerlendirme Envanteri Üzerine Bir Derleme Çalışması

This study aims to determine whether there are differences in metaphor perceptions between individuals with learning disabilities and those with normal development at the age of 7-9-11, and whether metaphor perceptions differ according to various variables such as disability status, age, and gender. The study group consists of 54 children with learning disabilities and 54 peers with normal development at the age of 7-9-11, residing in Istanbul, totaling 108 children. A total of 13 paintings were selected from among the paintings of Painter Pablo Ruiz Picasso and Painter Vladimir Kush by obtaining expert opinion. The data obtained in the study were analyzed using the content analysis method. The results were tabulated, explained, and interpreted in line with the objectives of the study. As a result of the study, significant differences were found between children with learning disabilities and their peers with normal development in terms of metaphor perceptions. However, when the use of abstract words in metaphors was examined, it was seen that the difference between children with learning disabilities and their peers with normal development continued in the same way. The findings obtained were interpreted in line with the relevant literature, and suggestions were presented.

Bu araştırmada; 7-9-11 yaş öğrenme güçlüğü olan ve normal gelişim gösteren bireylerin metafor algıları arasında farklılık olup olmadığı, metafor algılarının engel durumu, yaş, cinsiyet gibi çeşitli özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ilinde ikamet eden 7-9-11 yaş öğrenme güçlüğü olan 54 çocuk ve normal gelişim gösteren 54 akranı olmak üzere toplamda 108 çocuk oluşturmaktadır. Çalışmada Ressam Pablo Ruiz Picasso ve Ressam Viladimir Kush’ın resimleri arasından uzman görüşü alınarak seçilen toplam 13 resim kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Sonuçlar araştırmanın amaçları doğrultusunda tablolaştırılmış, açıklanmış ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda öğrenme güçlüğü olan çocuklar ve normal gelişim gösteren akranları arasında metafor algıları açısından anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bununla beraber metaforlarda soyut kelime kullanım durumları incelendiğinde, aynı şekilde öğrenme güçlüğü olan çocuklar ve normal gelişim gösteren akranları arasındaki farklılığın devam ettiği görülmüştür. Elde edilen bulgular ilgili literatür doğrultusunda yorumlanmış ve öneriler sunulmuştur.

Visual Based Analysis of The Metaphorperceptions of 7-9-11 Year-Old Children with Learning Disabilities and Normally Developing Children

Öğrenme Güçlüğü Olan ve Normal Gelişim Gösteren 7-9-11 Yaş Çocukların Metafor Algılarının Görsele Dayalı İncelenmesi

The theory of multiple intelligences suggests that people have different learning abilities. According to this theory, individuals should be evaluated in a total of 8 intelligence areas: verbal-linguistic, logical-mathematical, visual-spatial, musical-rhythmic, bodily-kinesthetic, interpersonal-social, personal-intrapersonal, naturalist-existentialist. The aim of our study is to determine and compare the dominant intelligence types of students in the Faculty of Health Sciences and the Faculty of Communication. The study included 100 students aged 22-27 who were admitted to the university with a numerical score type and who were 4th year students in the Audiology Department of the Faculty of Health Sciences, and 100 students aged 23-27 who were admitted to the university with a verbal score type and who were 4th year students in the Faculty of Communication.&nbsp; The logical-mathematical intelligence scores of the students in Audiology of the Faculty of Health Sciences were higher than those of the students of the Faculty of Communication (p&lt;0,01). When evaluating each faculty within each faculty, the interpersonal intelligence of the students of the Faculty of Health Sciences is better than the verbal-linguistic intelligence, the logical-mathematical intelligence, the visual-spatial intelligence and the musical-rhythmical intelligence (p&lt;0,05). Communication students' logical-mathematical intelligence was worse than all other types of intelligence (p&lt;0,05). Their interpersonal intelligence was better than their visual-spatial, musical-rhythmic and bodily-kinesthetic intelligences (p&lt;0,05). In this study, the Faculty of Communication was found to be the faculty with the least similarity to the Faculty of Audiology in terms of course content, according to the University's exemption standards, and the intelligence potential of the students was examined and the types of intelligence were compared. The significant results obtained in the comparisons suggest that these differences may be due to the theoretical and practical training given over 4 years and the emphasis placed on field placements in the final year.

Çoklu zeka kuramı, insanların farklı öğrenme yeteneklerine sahip olduğunu öne sürer. Bu kurama göre bireyler sözel-dilsel, mantıksal-matematiksel, görsel-uzamsal, müziksel-ritmik, bedensel-kinestetik, kişilerarası-sosyal, kişisel-içsel, doğacı-varoluşçu olmak üzere toplam 8 zekâ alanında değerlendirilmelidir. Çalışmamızın amacı, Sağlık Bilimleri Fakültesi ve İletişim Fakültesi'ndeki öğrencilerin baskın zeka türlerini belirlemek ve karşılaştırmaktır. Üniversiteye sayısal puan türüyle kabul edilen ve Sağlık Bilimleri Fakültesi Odyoloji Bölümü’nde 4. sınıfta okuyan 22-27 yaş arası 100 öğrenci ile üniversiteye sözel puan türüyle kabul edilen ve İletişim Fakültesi'nde 4. sınıfta okuyan 23-27 yaş arası yüz öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Odyoloji öğrencilerinin mantıksal-matematiksel zekâ puanları İletişim Fakültesi öğrencilerine göre daha yüksek çıkmıştır (p&lt;0,01). Her grup kendi içinde değerlendirildiğinde, Odyoloji öğrencilerinin kişilerarası zekâsı, sözel-dilsel zekâ, mantıksal-matematiksel zekâ, görsel-uzamsal zekâ ve müziksel-ritmik zekâdan daha iyidir (p&lt;0,05). İletişim öğrencilerinin mantıksal-matematiksel zekâları diğer tüm zekâ türlerinden daha kötüdür (p&lt;0,05). Kişilerarası zekâları ise görsel-uzamsal, müziksel-ritmik ve bedensel-kinestetik zekâlarından daha iyiydi (p&lt;0,05). Bu çalışmada, üniversite muafiyet standartlarına göre Odyoloji Bölümü’ne ders içerikleri bakımından en az benzerlik gösteren fakültenin iletişim fakültesi olduğu belirlenmiş olup öğrencilerinin zeka potansiyelleri incelenmiş ve zeka türleri karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalarda elde edilen anlamlı sonuçlar, bu farklılıkların 4 yıl boyunca verilen teorik ve uygulamalı eğitim ile son yılda ağırlık verilen alan stajlarından kaynaklanabileceğini düşündürmektedir.

Study of multiple intelligence types among undergraduate students: The case of the Faculty of Health Sciences Audiology Department and the Faculty of Communication

Lisans Öğrencileri Arasında Çoklu Zeka Türlerinin Araştırılması: Sağlık Bilimleri Fakültesi Odyoloji Bölümü ve İletişim Fakültesi Örneği

Bu çalışmada Down sendromlu (DS) bir bebekte duyu bütünleme temelli ergoterapi müdahale programının duyusal fonksiyonlar ve nöromotor performansa etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmamıza DS’lu 14 aylık bir bebek dahil edildi. Demografik bilgiler kaydedildikten sonra duyusal fonksiyonları değerlendirmek için Bebeklerde Duyusal Fonksiyonlar Testi (BDFT) ve nöromotor performansı değerlendirmek için ise Nöro Sensori Motor Değerlendirme Anketi (NSMDA) kullanıldı. 12 hafta boyunca haftada 1 gün 45 dakika boyunca bebek ergoterapi müdahale programına alındı ve aileye ev programı verildi. Değerlendirmeler müdahale öncesi ve sonrası olmak üzere iki kez uygulandı. 12 haftalık ergoterapi müdahale programı sonucunda bebeğin duyusal fonksiyonları ve nöromotor performansında olumlu yönde gelişmeler olduğu görüldü. Bebeğin NSMDA fonksiyonel seviye puanı 17’den 11’e düşerken; BDFT toplam puanı ise 29’dan 42’ye yükselmiştir. Sonuç olarak çalışma bulgularımız, DS’lu bir bebekte duyu bütünleme temelli ergoterapi müdahalesinin duyusal fonksiyonlar ve nöromotor performansı iyileştirmede etkili olabileceğini gösterdi. Bu sonuçlar, duyusal ve nöromotor fonksiyonların klinik yönetiminin, DS’lu önemli sayıda bebek için fayda sağlayabileceğini göstermektedir.

Effect of Sensory Integration-Based Occupational Therapy Intervention on Sensory Functions and Neuromotor Performance of a Baby with Down Syndrome: Case Report

Down Sendromlu Bir Bebekte Duyu Bütünleme Temelli Ergoterapi Müdahalesinin Duyusal Fonksiyonlar ve Nöromotor Performansa Etkisi: Olgu Sunumu

Şizofreni, kişilerin fiziksel görünümünü, duygu ve düşüncelerini, konuşma ve davranışlarını etkileyen kronik bir ruhsal hastalıktır. Ortaya çıkan bu belirtilerin sonucu olarak sosyal ilişkilerde bozulma, öz bakımda azalma, konsantrasyonda bozulma, iş veya okul hayatında sorunlar ve stresle başetmede yetersizlik görülmektedir. Bireylerin hayatını her yönüyle etkileyen kronik bir hastalık olan şizofreninin farmakolojik tedavisinde antipsikotikler kullanılmaktadır. Bununla birlikte tedavinin etkinliğini arttırmak için tedavi sürecinde psikofarmokolojik tedavi ile psikososyal tedaviler birlikte uygulanmalıdır. Her iki tedavinin birlikte uygulandığı durumlarda, tedavinin etkisinin daha güçlü olduğu bildirilmektedir. Psikososyal tedaviler arasında grup terapileri, bireysel terapiler, aile terapileri, bilişsel-davranışçı terapiler, iş uğraşı terapileri, psikoeğitim ve sanat terapileri yer almaktadır. Sanat terapi yöntemlerinden birisi müzik terapidir. Şizofreni tanılı bireylerde müzik terapinin kullanımının; beynin bilişsel işlevleri, hem pozitif hem de negatif belirtilerin yer aldığı psikiyatrik belirtiler, dikkat performansı, depresyon düzeyi, işlevsellik ve yaşam kalitesi üzerine olumlu etkileri olduğu belirtilmektedir. Bu derlemede şizofreni tanılı bireylerin tedavisinde müzik terapi kullanımının etkilerini ortaya çıkarmak ve sağlık profesyonellerine yol gösterici olmak amaçlandı.

Effect of Music Therapy in Individuals with Schizophrenia

Şizofreni Tanılı Bireylerde Müzik Terapinin Etkisi

Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak dil ve konuşma terapistlerinin (DKT) hizmet sunumlarında aile katılımını sağlamaya yönelik görüşleri, uygulamaları, beklentileri ve önerileri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmaya 15 DKT katılmış ve yarı yapılandırılmış görüşme metoduyla veri toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemine başvurulmuştur. Veri analizinin tutarlılığının sağlanması için veriler araştırmacılar dışında başka bir alan uzmanı tarafından analiz edilmiştir. DKT’lerin aile katılımı hakkındaki görüşleri, uygulamaları, beklentileri ve önerileri olmak üzere 4 ana tema belirlenmiştir. Uygulamalar teması yaygın klinik uygulamalar ve farklı vaka gruplarında uygulamalar olmak üzere 2 ana kategoriye ayrılmıştır. Yaygın klinik uygulamalar kategorisi; seans sonu aile görüşmesi, aileleri seansın bir bölümüne dahil etme, aileleri seansın tamamına dahil etme ve ailelerin seansı izlemesini sağlama olmak üzere 4 alt kategoriye ayrılmıştır. Farklı vaka gruplarında uygulamalar kategorisi ise konuşma sesi bozuklukları (KSB), dil bozuklukları (DB), nörojenik edinilmiş dil bozuklukları (NEDB) ve akıcılık bozuklukları (AB) olmak üzere 4 alt kategoriye ayrılmıştır. Araştırmaya katılan tüm DKT’ler tarafından ailenin önemi vurgulanmasına karşılık, klinik uygulamalarda bu katılımın her zaman sağlanamadığı belirlenmiştir. Katılımcıların tamamı, aile katılımının hedeflenilen şekilde sağlanamamasının nedenleri konusunda en büyük engelin ailelerle ilişkili engeller olduğundan bahsetmiştir. Ancak katılımcıların farklı sorulara vermiş oldukları farklı cevaplar aslında DKT’lerin her ne kadar kendilerini ailelere yol gösterici bir rehber gibi tanımlıyor olsalar da, uygulamalarında kendilerini sadece danışanlarına hizmet sunmakla yükümlü olarak gördükleri yönündeki bakış açısını yansıtmaktadır.

Determining the Opinions, Practices, Expectations and Suggestions of Speech ans Language Therapists Regardinf Family Participation in Service Delivery

Dil ve Konuşma Terapistlerinin Hizmet Sunumlarında Aile Katılımını Sağlamaya Yönelik Görüş, Uygulama, Beklenti ve Önerilerinin Belirlenmesi

Bu araştırma özel bir dal hastanesinde çalışan hemşirelerin stres düzeylerini bazı değişkenlere göre incelemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı-kesitsel türde olan araştırma, İstanbul ilinde bir göğüs kalp ve damar hastanesinde Haziran-Eylül 2022 tarihleri arasında 205 hemşire ile yapılmıştır.&nbsp; Araştırmada araştırmacılar tarafından geliştirilen “Bireysel ve Mesleki Özellikler Formları” ve “Algılanan Stres Ölçeği” kullanılmıştır. Bireysel Özellikler formunda sosyodemografik özellikleri belirleyen 6 soru; Mesleki Özellikler formunda ise çalışma yaşamına yönelik 10 soru yer almaktadır. Beşli likert yapıda olan Algılanan Stres Ölçeği 14 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin puan aralığı 0-56 olup, kesme noktası yoktur. Verilerin değerlendirilmesinde Pearson Chi-Square, Independent Sample t Test, One-Way ANOVA ve Pearson Corelation testleri kullanılmıştır.&nbsp;Hemşirelerin %69,8’i kadın, %77,1’i 20-30 yaş aralığında, %67,8’i lisans mezunudur. Hemşirelerin Algılanan Stres Ölçeği puan ortalaması 31,20±7,88 olarak bulunmuş olup, %45,4’ünün ortalamanın üstünde stres düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Kadınlar, çocuğu olmayanlar, lise/ön lisans mezunu olanlar, gelir durumunu yetersiz algılayanlar ve mesleği istemeyerek seçenlerin algılanan stres puanları diğer gruplardan yüksek bulunmuştur. Kalp damar cerrahisi öncesi ve kardiyoloji servislerinde çalışan hemşirelerin stres puanı en yüksek bulunurken, acil servis ve ameliyathanede çalışanların daha düşük bulunmuştur.&nbsp; Ayrıca bulunduğu servise atanma kararına katılmayanlar ile ekipten memnun olmayanların stres puanları daha yüksek bulunmuştur (p&lt;0,001). Hemşirelerin yarıya yakınının stres düzeyleri ortalamanın üstündedir. Mesleği isteyerek seçmeyenlerin, kadınların, lise/ön lisans mezunu olanların, gelir durumunu yetersiz görenlerin, kardiyoloji servisinde çalışanların, serviste isteyerek çalışmayanların ve ekipten memnun olmayanların oryantasyon ve hizmet içi eğitim programları ile etkili baş etme becerileri kazandırılması; hemşirelerin strese dayanma güçlerinin artırılması ve ara ara stres yönünden değerlendirilmeleri önerilmektedir.

Investigation of Stress Levels of Nurses Working in a Private Branch Hospital According to Some Variables

Özel Bir Dal Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Stres Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi

Bu araştırma; 0-3 yaş grubu çocuğu olan annelerin çocukluk ve covid-19 aşılarına yönelik tutumlarının belirlenmesi amacıyla yapıldı. Bu tanımlayıcı araştırma verileri, İstanbul ilinde yaşayan ve 0-3 yaş arası çocuğu olan 533 anne ile sosyal medya aracılığıyla (Instagram, Facebook, WhatsApp) toplandı. Araştırmada Tanıtıcı Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Aşıları Hakkında Ebeveynlerin Tutumları Ölçeği ve Covid-19 Aşısına Yönelik Tutumlar Ölçeği olmak üzere üç veri toplama aracı kullanıldı. Annelerin çocukluk dönemindeki rutin aşılara yönelik düşüncesi çoğunlukla (%81,2) çocukluk dönemi aşılarının uygulanması gerektiği yönündeydi. Araştırmada annelerin çoğunluğunun (%67) covid-19 aşısı yapıldığı görüldü.&nbsp; Çocukluk dönemi aşılarının uygulanmasını belirten annelerin, covid-19 aşısına yönelik tutum ölçek puanı da yüksekti (p&lt;0.05). Çocukluk dönemi aşılarının uygulanmaması gerektiği düşünen annelerin (n=42), böyle düşünme sebepleri ise sırasıyla; aşı içeriğine güvenmeme (%47,6), aşıdan sonra görülebilecek yan etkilerden korkmak (%14,2), aşının bağışıklık sistemine gereksiz müdahale olduğunu düşünmek (%14,2), aşının etkinliğine inanmamak (%11,9) olduğu görüldü. Sonuç olarak annelerin çocukluk çağı aşılarının yapılması yönünde fikir belirtenler covid 19 aşısı olan anneler daha fazladır. Ayrıca aşı konusunda kararsız olan annelerin sayısı azımsanmayacak durumdadır. Aşıları reddeden annelerin reddetme sebepleri bilinmektedir. Özellikle kararsız annelerin eğitim ile düşünceleri olumlu yönde değişebilir ve böylece daha çok kişi bağışıklanabilir. Bağışıklamanın artması, çocuk ve toplum sağlığının güçlendirecektir.

&nbsp;